پک جامع حرز امام جواد (ع)

ﻣﻘﺪﻣﻪ

حرز امام جواد (ع) ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮﯾﻦ دﻋﺎﻫﺎی ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ اﻣﺎم ﺟﻮاد ﻋﻠﯿﻪاﻟﺴّلام در ﺳﻨﺖ ﺷﯿﻌﯽ اﺳﺖ؛ دﻋﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺆﻣﻨﺎن از ﻗﺪﯾﻢالاﯾﺎم آن را ﺑﺮای «ﺣﻔﺎﻇﺖ»، «آراﻣﺶ» و «ﭘﻨﺎه ﺑﺮدن ﺑﻪ ﺧﺪا»و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از «ﺑلاﻫﺎ، ﭼﺸﻢزﺧﻢ، ﺳﺤﺮ و ﻓﻘﺮ» ﻫﻤﺮاه ﺧﻮد ﻧﮕﻪ ﻣﯽدارﻧﺪ. داﻧﺴﺘﻦ ﺳﺎزوﮐﺎر، آداب و ﺣﺪود اﯾﻦ ﺣﺮز ﺗﺠﺮﺑﻪای ﻣﻄﻤﺌﻦ و دﻟﮕﺮمﮐﻨﻨﺪه ﻣﯽﺳﺎزد.

در اداﻣﻪ، ﺑﺎ زﺑﺎﻧﯽ روﺷﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ داده ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﺮز ﭼﯿﺴﺖ، ﻣﺘﻦ و ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﮐﻠﯽ آن ﮐﺪام اﺳﺖ، ﭼﻪ آﺛﺎر و اﻧﺘﻈﺎراﺗﯽ درﺑﺎره اش ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد و ﭼﮕﻮﻧﻪ آﮔﺎﻫﺎﻧﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﮐﻞ و ﻋﻤﻞ از آن ﺑﻬﺮه ﺑﺒﺮﯾﻢ؛ از ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ و ﻧﻘﻞﻫﺎی رواﯾﯽ ﺗﺎ ﭘﺮﺳﺶﻫﺎی ﭘﺮﺗﮑﺮار،ﻫﻤﻪ در ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ.

ﺣﺮز اﻣﺎم ﺟﻮاد ﭼﯿﺴﺖ؟

ﺗﻌﺮﯾﻒ «ﺣﺮز» و ﺗﻔﺎوت آن ﺑﺎ دﻋﺎ و ذﮐﺮ

«ﺣﺮز» در ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﻨﺎه، ﺣﺼﺎر و ﻣﺤﺎﻓﻆ اﺳﺖ. در ﮐﺎرﺑﺮد دﯾﻨﯽِ اﻣﺮوز، ﺑﻪ دﻋﺎی ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻓﺮد ﺑﺮای ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺧﻮد ﻫﻤﺮاه دارد؛ ﻟﺬا حرز امام جواد ﯾﻌﻨﯽ دﻋﺎﯾﯽ ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ آن ﺣضرت ﺑﺮای ﺗﻌﻮﯾﺬ و ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﺆﻣﻦ از آﻓﺎت و ﺧﻄﺮات.

ﺗﻔﺎوت ﺣﺮز ﺑﺎ دﯾﮕﺮ اذﮐﺎر و دﻋﺎﻫﺎ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺮز ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻣﮑﺘﻮب و ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ درﺣﺎﻟﯽﮐﻪ ذﮐﺮ و دﻋﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ صرﻓﺎً زﺑﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻓﻮاﯾﺪ و آﺛﺎر ﻣﻨﺘﺴﺐ

ﻣﺤﻔﻮظ ﺷﺪن از ﻣﮑﺮ، ﻓﺮﯾﺐ و دﺷﻤﻨﯽِ ﺑﺪﺧﻮاﻫﺎن

ﻣﺼﻮن ﺷﺪن از ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ، ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ و ﺗﺸﻨﮕﯽ

ﻣﺤﻔﻮظ ﺷﺪن از ﮐﺎﺳﺘﯽ در دﯾﻦ و ﮐﺎﻫﺶ رزق و روزی

ﺑﺎﻃﻞ ﮐﺮدن ﺳﺤﺮ و ﺟﺎدو و ﮔﺸﺎﯾﺶ از ﻣﺤﺬورات و ﺣﺼﺎرﻫﺎ

ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ضرر و زﯾﺎن ﻣﺮدم، ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن، ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ و اﺟﻨّﻪ

ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﺎﻧﺪن از ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪن و اﻧﺘﻘﺎم ﮔﺮﻓﺘﻦ

ﻣﺼﻮﻧﯿﺖ از زﺧﻢﻫﺎ، ﻏﺮق ﮔﺸﺘﻦ و ﻣﻐﻠﻮب ﺷﺪن

دﻓﻊ ﻫﺮ ﺳﻮء و ﺑﺪی و ﭼﺸﻢزﺧﻢ

ﺑﺴﺘﻦ زﺑﺎن دﺷﻤﻨﺎن و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اراده ﺑﺪی و ضرر دارﻧﺪ

دﻓﻊ ﺑﺪی از ﻫﺮ ﻣﺮد و زن و ﺣﺎﮐﻢ و ﺷﯿﻄﺎن و ﺟﻨّﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺮز ضرر ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﯾﺎ ﻣﯿﺎن او و دﯾﮕﺮان اﺧﺘلاف ﺑﯿﻨﺪازد ﯾﺎ ﻓﺴﺎدی اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ.

ﻧﻤﻮﻧﻪای از ﻓﻬﺮﺳﺖ آﺛﺎر در ﻣﺘﻦ ﺣﺮز ﮐﺒﯿﺮ: «ﺣﻔﻆ از أﺑﺼﺎر اﻟﻈﺎﻟﻤﯿﻦ (ﭼﺸﻢزﺧﻢ ﺳﺘﻤﮕﺮان)؛ أﻟﺴنه اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و اﻟﻤﺮﯾﺪﯾﻦ (زﺑﺎن ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و ضرر رﺳﺎﻧﻨﺪﮔﺎن)؛ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺎرد؛ ﺟﻨّﯽ و ﺟﻨّﯿﺔ؛ ﻣﮑﺮوه؛ ﺑﺮص و ﺟﺬام؛ ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ؛ ﺣﺮﻣﺖ (اﻏﻔﺎل، ﺗﺠﺎوز، آﺑﺮورﯾﺰی)؛ ﻗﺘﻞ؛ ﺣﺮق؛ ﻧﻘﺺ ﻓﯽ ﻣﻌﯿﺸﻪ؛ ﻧﻘﺺ ﻓﯽ دﯾﻦ.» ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻓﺮاز ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ آﻣﺪه اﺳﺖ: «ﻓَﻘِﻪ اﻟﻠﻬﻢ ... ﻧﻘﺺٍ ﻓﯽ دﯾﻦ أو ﻣﻌﯿﺸﺔ....» که اشاره به رفع مشکلات رزق و روزی میکند.

نکات و آداب اﺳﺘﻔﺎده

شناخت نسبت اثر و مُسبّب:

 با بستن حرز، انسان در حفاظت خداوند قرار می‌گیرد؛ هیچ‌کس و هیچ‌چیز مستقل در نفع و ضرر نیست. شکر این نعمت را به‌جا آورید و خود را زیر سایه رحمت او بدانید: «انّ اللّه خیر حافظاً و هو ارحم الراحمین».

توجه تربیتی:

آنچه در دست شماست برای دفع بلایا و دفع سحر و طلسم از منابع وحی اخذ شده است. اگر حادثه‌ای رخ داد، باور کنید که بلای بزرگ‌تری به عنایت خدا به بلای کوچک‌تر تبدیل شده است.

طهارت باطنی:

آثار حرز مشروط به طهارت باطنی است و برخی گناهان اثر را کم می‌کند؛ از جمله روابط نامشروع، کم‌فروشی، ندادن زکات، ظلم و یاریِ ظالم، خوردن حق‌الناس (به‌ویژه حق یتیم)، قطع رحم، عاق‌والدین، ترک امر به معروف و نهی از منکر، دنیاطلبیِ مخالف دین، کفران نعمت، تمسخر و دروغ‌گویی.

حفظ حرمت فیزیکی

مراقبت کنید حرز به هیچ وجه داخل چاه دستشویی نیفتد؛ اگر افتاد، سریع بیرون آورید، آب بکشید و خشک کنید.

رطوبت و محفظه

حتی‌المقدور آب به حرز نرسد تا نقره دیرتر سیاه شود و پوست آهو از حالت طبیعی خارج نشود. همراه داشتن حرز در هنگام دستشویی و جنابت اشکالی ندارد؛ به‌شرط آن‌که در پوست یا کیف چرمی باشد و تماس مستقیم با بدن و نجاست رخ ندهد.

قمر در عقرب

برای مشاهده جدول قمر در عقرب 1405 اینجا کلیک کنید

در نخستین بار بستن حرز (و نوشتن دعا)، رعایت شود که قمر در عقرب نباشد.
 

نماز حرز (چهار رکعت در دو نماز)

نماز حرز امام جواد به صورت نیابتی نیز خوانده میشود،

نماز حرز فقط مخصوص حرز کبیر است و هنگام نخستین استفاده از آن بجا آورده می‌شود: دو نماز دو رکعتی (مانند نماز صبح) که در هر رکعت، به‌ترتیب خوانده شود:

1 مرتبه سوره حمد

7 مرتبه آیةالکرسی

7 مرتبه آیه 18 سوره آل‌عمران (شهدَ اللّه)

7 مرتبه سوره شمس

7 مرتبه سوره لیل

7 مرتبه سوره توحید

آداب خواندن نماز حرز

1.پس از اتمام نماز، بازوبند را به بازوی راست ببندید (اول نماز، سپس بستن).

2.این نماز فقط یک‌بار پیش از اولین بستن خوانده می‌شود؛ دفعات بعد لازم نیست.

3.نماز به صورت دو نمازِ دو رکعتی است؛ در انتهای هر دو رکعت سلام داده می‌شود.

4.می‌توان نشسته خواند؛ بهتر است ایستاده ادا شود.

5.نیت ساده است: نیتِ نماز حرز امام جواد(ع).

6.بین دو رکعت اول و دو رکعت دوم فاصلهٔ زیاد نیفتد.

7.ترتیب سوره‌ها رعایت شود.

8.زمان قرائت در روز و ساعاتی باشد که قمر در عقرب نیست.

نکته تکمیلی: در شدت و سختیِ امور، بزرگان توصیه کرده‌اند نماز حرز دوباره ولی به‌صورت سبک خوانده شود (جز سوره توحید، دیگر سوره‌ها یک‌بار).

پرسش‌های متداول منتخب

1. این حرز چه فوایدی دارد؟

در متن حرز کبیر آثار بسیاری شمرده شده است؛ از حفظ از «أبصار الظالمین» و «ألسنة المعاندین» تا دفع «سلطان مارد»، «جنّی و جنّیة»، «مکروه»، برخی بیماری‌ها، «هتک ستر»، «قتل»، «حرق»، و نیز «نقص در معیشت» و «نقص در دین»

2. آیا چشم‌زخم حقیقت دارد و این حرز برای دفع آن مؤثر است؟

امیرالمؤمنین علیه‌السّلام می‌فرمایند: چشم زخم حقيقت دارد، دعا و افسون حقيقت دارد، جادو حقيقت دارد و تفأل به خیر زدن حقيقت دارد. (️متن حدیث: العَينُ حَقٌّ ، و الرُّقى حَقٌّ، و السِّحرُ حَقٌّ ، و الفَألُ حَقٌّ؛ نهج البلاغه، حکمت 400)

حضرت آیة الله بهجت رحمه الله می‌فرمودند: برای جلوگیری از چشم زخم یا باطل شدن سحر، همراه داشتن حرز امام جواد (علیه‌السّلام) مفید است. (گوهرهای حکیمانه، ص13)

ایشان همچنین از استاد خود حضرت آیة الله سیدعلی قاضی قدّس‌سرّه نقل می‌کنند: من در مورد ختومات از استادم (مرحوم آية الله قاضی) چيزی نمی‌پرسيدم. امّا گاهی خود ايشان می‌فرمودند. از جمله سه عمل را: اوّل حرز امام جواد عليه‌السّلام كه بايد به بازو بسته شود و خاصيّت آن، (خصوصاً برای باطل‌كردن سحر و طلسم) فقط در صورت بسته‌شدن به بازو است. (منبع: کتاب زمزم عارفان)

3. در نخستین استفاده، رعایت قمر در عقرب لازم است؟

بله؛ هم در نخستین بار بستن و هم در نوشتن دعا، رعایت می‌شود که قمر در عقرب نباشد.

4. آیا باید حرز را به بازوی راست بست؟ اگر نتوانستم چه؟

طبق آنچه در روایت آمده، در درجۀ اول باید آن را به بازوی راست بست، ولی در صورتیکه شرایط بستن حرز به بازو وجود ندارد، می توان آن را با حفظ احترام حمل کرد، مثلاً از طریق کیف گردنبند ، به گردن آویخت. چنانکه در نقل مرحوم آیة الله بهجت رحمه الله نیز به این مطلب اشاره شده است.

5. آیا برای نوشتن حرز نام شخص و پدر و مادر لازم است؟

خیر، زیرا اگر به سند روایت حرز هم مراجعه کنید، هیچ جایی از متن، اسم شخص ذکر نمی‌شود. لذا متن حرز امام جواد علیه‌السّلام، یک متن عمومی است و نیازی نیست اسم شخص داخل آن نوشته شود. فقط پس از خواندن نماز چهار رکعتی به نیّت نماز حرز برای صاحب آن، حرز متعلّق به او می‌شود.

6. اگر حرز در دستشویی بیفتد چه باید کرد؟

سریع بیرون آورید، آب بکشید و خشک کنید. حتی‌المقدور از رسیدن آب به حرز پیشگیری شود تا محفظه نقره‌ای تیره نشود و پوست آهو آسیب نبیند.

7. فرق حرز صغیر و کبیر امام جواد علیه السلام چیست؟

حرز صغیر (دعای نور/برهان) کوتاه است و حرز کبیر متن مفصلِ معروف که معمولاً روی پوست آهو نوشته و با آدابش به بازوی راست بسته می‌شود.

8.آیا فقط همین حرز از ائمه علیهم السّلام به ما رسیده است؟

در منابع روایی شیعه، احراز مختلفی از ائمه علیهم ‌السّلام نقل شده؛ مثل حرز حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، یمانی منسوب به امیر المؤمنین علیه‌السّلام، حرز حضرت خدیجه سلام‌الله‌علیها و... ولی با توجّه به معنی حرز امام جواد علیه‌السّلام و خواصّ آن، این حرز یکی از معروف‌ترین احراز برای دفع بلا می‌باشد و شیعیان می توانند از فواید دعای حرز حضرت جواد علیه‌السّلام در این امر بهره کافی داشته باشند

9.آیا حتماً باید این حرز بر روی پوست آهو و داخل محفظۀ‌ نقره‌ باشد؟

ظاهر روایت شریف این است که حتّی‌المقدور باید این حرز بر روی پوست آهو نوشته شود. و همچنین در روایت دستور داده شده که این حرز داخل محفظۀ‌ نقره‌ای منقوش به دعای «یامشهور» باشد و گفته شده که حکمت بودن دعا در محفظۀ نقرۀ دربسته‌، این است که شیاطین جنّی از تماس با نقره بر حذر هستند و لذا به دعا نفوذ نمی‌کنند.

10. چرا گاهی نقره حرزها سیاه می‌شود؟

از خصوصیات نقره این است که در اثر عرق بدن، رنگش تغییر می‌کند (این نشان دهندۀ نقره بودن محفظه است) برای سفید شدن نقره می‌توان با آبلیموی بازاری و کمی مایع ظرفشویی و آب ولرم با مسواک اکسید را از روی نقره پاک کرد. همچنین می‌توان با پماد براق کننده فلزات که اکثر ابزار فروشی ها دارند، با پنبه روی نقره کشید و سپس شستشو داد تا مثل روز اول سفید بشود.

جمع‌بندی کوتاه

حرز امام جواد علیه‌السّلام در سنت شیعی، ابزار یادآورِ توکل و پناه بردن به خداست. متن دعاییِ مفصل، آداب آغازین (نماز حرز و رعایت قمر در عقرب)، مراقبت‌های احترام‌آمیز و توجه به طهارت باطنی، تصویری روشن از شیوه بهره مندی از برکات این حرز شریف می‌دهد. در کنار این آداب، یادمان می‌ماند که اثر حقیقی از خداست و حرز، راهی برای نگه‌داشتن دل در مدار توکل است.